Stefan van der Stigchel is auteur en hoogleraar Cognitieve Psychologie aan de Universiteit Utrecht en leidt het AttentionLab, waar hij onderzoekt hoe aandacht en visueel bewustzijn bepalen wat wij van de wereld om ons heen
waarnemen. Met zijn wetenschappelijke onderzoek én zijn populaire boeken slaat hij een brug tussen de wetenschap en het dagelijks leven.
In de podcast vertelt Stefan dat hij geluk niet rechtstreeks onderzoekt, maar dat zijn onderzoek naar aandacht en concentratie er voortdurend aan raakt. Vroeger vond hij geluk een weinig bruikbaar begrip, omdat het wetenschappelijk lastig te meten is. Inmiddels ziet hij dat iedereen uiteindelijk zelf ontdekt wat geluk voor hem of haar betekent. Volgens hem hoort psychologie niet alleen bij het oplossen van problemen, maar ook bij het accepteren dat verdriet, twijfel en zelfs rouw een normale functie hebben in het leven. Pas wanneer zulke gevoelens te extreem worden, verliezen ze hun waarde. Daarna verschuift het gesprek naar aandacht en dagdromen. Stefan legt uit dat ons brein voortdurend schakelt tussen gerichte aandacht en het zogenoemde default mode network. Juist tijdens momenten waarop we niets hoeven, zoals wandelen of uit het raam kijken, kan het brein herstellen. Hoewel mensen tijdens dagdromen gemiddeld iets minder gelukkig zijn dan tijdens volledige concentratie, is deze mentale rust essentieel om later weer goed te kunnen focussen. Smartphones verstoren dat proces doordat ze elk leeg moment opvullen. Vervolgens bespreekt hij de werking van sociale media. Hij waarschuwt dat aandacht een eindige bron is en dat eindeloos scrollen die bron uitput. Ook rekent hij af met de populaire opvatting dat dopamine simpelweg het ‘gelukshormoon’ is. Volgens hem draait dopamine vooral om het verlangen naar een mogelijke beloning, niet om het ervaren van geluk. Daardoor blijven mensen steeds opnieuw naar hun telefoon grijpen. Ook piekeren komt aan bod. Stefan maakt onderscheid tussen gezond dwalen en vastlopen in steeds dezelfde negatieve gedachte. Hij noemt het ‘piekeruurtje’ als praktische techniek: schrijf een piekergedachte op en stel het nadenken uit tot een vast moment. Vaak blijkt de gedachte dan al minder zwaar te voelen. 's Nachts lijken problemen bovendien groter omdat een deel van de hersenen nog in een slaaptoestand verkeert. Tot slot laat Stefan een oude cd-single zien die hem gelukkig maakt. Het verzamelen van zeldzame dance-cd’s brengt hem volledig in een flow, waarin tijd en omgeving verdwijnen en alleen de muziek nog telt.
Bekijk hier de aflevering
Beluister hier de aflevering
Algemeen:
In de podcast of HOPE komen interessante gasten aan het woord met wie we praten over geluk. Hoe gelukkig zijn ze zelf, wat draagt volgens hun bij tot geluk en welke bijdrage leveren zij zelf om het geluk van anderen te vergroten? Onze gasten nemen foto’s mee die hen gelukkig maken. Deze komen tijdens de opname op het scherm voorbij. Ook vragen wij de gasten om een boekje of een ander object mee te nemen dat voor hun symbool staat voor geluk.
Om de week op zondag om 10:00 uur komt er een nieuwe aflevering online van de Podcast of HOPE, die je kunt beluisteren op Spotify, Apple Podcasts en Google Podcasts of bekijken op YouTube en deze site. Vergeet ons ook niet te volgen op Facebook, en Instagram. Heb je een leuke suggestie voor onze podcast of wil je zelf een keer je verhaal komen vertellen, stuur dan een mailtje naar podcast@hope-xxl.com of laat een bericht achter op deze site
Tot de volgende keer!
Missie: De wereld waarin we leven biedt nog geen gelijke kansen. Voldoende eten en drinken, een adequate opleiding, goede gezondheidszorg, vrede en geluk is niet voor iedereen weggelegd. Maar stap voor stap wordt het beter en zijn we op weg naar een oktopische samenleving, waarin iedereen zijn of haar leven als goed kan beschouwen. Het is een lange reis, maar we zijn op weg… Moving towards Happiness